gra miejska Tour de RUDA

13 września 2008, RUDA Śląska

przyjdź, zagraj, wygraj 13 września 2008, RUDA Śląska

Miasto to plansza. Ty jesteś bohaterem. To dzieje się naprawdę.
Zapraszamy Cię do udziału w grze miejskiej Tour de RUDA.


dzielnica Wirek – historia

30 07 2008

Miejscowość Wirek i Nowa Wieś to pierwotnie nazwa topograficzna, zapisana w 1594 roku jako określenie wzgórza, znajdującego się na leśnym terenie na północny-wschód od Kochłowic. Pierwsi mieszkańcy Nowej Wsi osiedleni zostali ok. 1600 roku w pobliżu rzeki Kochłówki, wzdłuż gościńca wiodącego z Halemby do Świętochłowic i Bytomia.


Po raz pierwszy Nową Wieś, będącą wówczas przysiółkiem Kochłowic, wymieniono w aktach urzędowych z 1603 roku. W dokumencie z 1743 roku osadę tę zarejestrowano już jako samodzielną wieś zamieszkaną przez 23 osadników. Łazarz Henkel von Donnersmarck, właściciel całej okolicy, na otoczonym lasami pustkowiu w północnej części wsi rozpoczął w 1800 roku tworzenie dużego ośrodka przemysłowego. W krótkim czasie powstała huta żelaza „Antonina”, kopalnia „Gottessegen”, huty cynku „Hugo” i „Liege – Hoffnung”
a później także fabryka bieli cynkowej i wytwórnia cegły szamotowej. W pobliżu tych zakładów tworzyła się osada, którą nazwano Antonienhütte. W 1845 roku było w niej 14 domów, zamieszkanych przez 369 osób. Sąsiednia Nowa Wieś miała w tym czasie 48 domów i 531 mieszkańców. Stopniowo Wirek nabrał charakteru miejskiego, przeobrażenia i rozwój następowały szybciej niż w Nowej Wsi. W 1860 roku w Wirku mieszkało już 2 145 osób. W latach 1850 – 1875 powstało kilka nowych kolonii robotniczych. Miejscowi katolicy należeli do parafiii kochłowickiej. W 1873 roku w Wirku powstała samodzielna parafia. W 1874 roku poświęcony został kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca, a w latach 1907 – 1909 zbudowano nową okazałą świątynię pod wezwaniem św. Wawrzyńca i św. Antoniego. Wyznawcy wiary mojżeszowej zbudowali synagogę
w 1891 roku. Ewangelicy otrzymali własny kościół w 1902 roku. W drugiej połowie XIX wieku rozwinął się transport towarowy i osobowy. Od 1875 roku istniała w Wirku towarowa linia kolejowa do Chebzia, a w 1899 roku uruchomiono linię tramwajową. Autobusy do Katowic i Nowego Bytomia zaczęły kursować w 1931 roku. Nowa Wieś uzyskała połączenie kolejowe z Ligotą i Gliwicami
w 1904 roku. W 1910 roku w Wirku i Nowej Wsi mieszkało łącznie 14 600 osób. W 1914 roku było tu około 100 sklepów i 20 zakładów gastronomicznych, a także hotele, kino, drukarnia i pralnia chemiczna. Na terenie Nowej Wsi zbudowano w tym czasie dwie szkoły. Po 1922 roku Wirek
i Nową Wieś przyłączono do Polski. W 1923 roku powstało żeńskie seminarium nauczycielskie
– a w 1933 roku gimnazjum i liceum. Zbudowano też nowy ratusz. W latach trzydziestych wybudowano halę targową. W tym czasie rozwinęło się także życie kulturalne, na terenie Nowej Wsi funkcjonowały cztery kina, istniało kilka sal służących występom artystycznym, miejscowy chór „Słowiczek” wybudował własny Dom Śpiewaczy (1938 rok). W 1935 roku mieszkało w Wirku ponad 21 tys. osób. Mimo ożywionego rozwoju, miejscowość uzyskała prawa miejskie dopiero w 1949 roku.