dzielnica Kochłowice – historia
30 07 2008Nazwa miejscowości wywodzi się od imienia jednego z pierwszych osadników. Kocheł (przezwisko utworzono z wyrazu „kochoł” bądź „kocheł”, w staropolszczyźnie oznaczającego człowieka o bujnej czuprynie), był właścicielem rozległej łąki nad Kłodnicą.
„Kochłowa Łąka” została wymieniona w dokumencie książęcym z 1360 roku. Pełną nazwę wsi Kochłowice odnotowano
w 1369 roku w dokumencie podziału Ziemi Bytomskiej. W XIV wieku lokowano ją na prawie niemieckim, choć prawdopodobnie istniała już w końcu poprzedniego stulecia. Na czele wsi stał wolny, dziedziczny sołtys, reprezentujący władzę książęcą. Należał do niego folwark, młyn nad Kochłówką, nieopodal tzw. Gródka. Przez kilkaset lat położona wśród lasów osada rozwijała się bardzo wolno. W XIV w. w wyniku wojen husyckich została częściowo zniszczona i wyludniona. Pod koniec tego stulecia na kochłowickich terenach założono kuźnicę żelaza. W okolicznych lasach wydobywano rudę darniową. W początkach XVI wieku było tu około 20 gospodarstw. Mieszkańcy trudnili się rolnictwem, bartnictwem, uprawą chmielu, hodowlą bydła i ryb. Z czasem powstał tartak, browar, warzelnia soli obszarze kamieniołom. Na obszarze należącym do Kochłowic
w ciągu XV – XVII wieku powstały przysiółki: Kłodnica, Halemba, Nowa Wieś, Radoszów
i Bykowina, które z czasem uzyskały status samodzielnych gmin. Pierwszy kochłowicki kościół (luterański) zbudowano w 1560 roku. Parafia katolicka powstała po 1648 roku.
W 1806 r. wzniesiono pierwszy murowany kościół, a naprzeciw niego w 1818 r. zbudowano pierwszą szkołę. Już w połowie XVIII w. na terenie radoszowskiego lasu natrafiono na złoża węgla kamiennego. W 1786 roku Donnersmarck założył tu kopalnię „Lazarus”, jednak istniała ona tylko kilka lat. Wielki rozwój górnictwa nastąpił w I połowie XIX wieku. Powstały wtedy kopalnie „Hugo” (1824) i „Zwang” (1828), które połączono w jedną kopalnię o nazwie” Hugo-Zwang”. W górnictwie znalazła zatrudnienie część mieszkańców Kochłowic, osiedlali się tu również przybysze poszukujący pracy, w 1840 roku było ich 1090, a w 1871 już 2547. Kochłowice rozrastały się przestrzennie, częściowo zmieniał się charakter zabudowy, dotychczasowa wieś przeobrażała się w gminę przemysłowo-rolniczą. W 1860 roku w pobliżu rynku, przy drodze do Świętochłowic, wybudowano nowy gmach szkolny. W następnych latach powstawały kolejne szkoły:
w Radoszowie (1896 r.), w kolonii Turzo (1898 r.) oraz w centrum Kochłowic, obok starego cmentarza (1910 r.) Urząd pocztowy Kochłowice otrzymały w 1892 roku. W 1895 roku zbudowano centralny wodociąg, energię elektryczną doprowadzono w 1905 roku, a pięć lat później zainstalowano gazociąg. Miejscowość otrzymała także połączenie kolejowe z Ligotą i Gliwicami. Dworzec kolejowy zbudowano w 1904 roku. W 1924 roku uruchomiono linię kolejową do Hajduk
i Rybnika. Lokalna linia kolejowa połączyła Gliwice z Chebziem. W osadzie powstawały liczne warsztaty i placówki usługowe (w 1914 roku było ich około 90). Na rok przed wybuchem wojny
w Kochłowicach powstały koszary wojskowe. W 1939 roku gminę zamieszkiwało 14 380 osób.