dzielnica Orzegów – historia
30 07 2008Miejscowa legenda głosi, że osada wzięła nazwę od zwrotu „orze głowy”, gdyż w czasie prac polowych znajdowano tu ludzkie czaszki z czasów najazdu tatarskiego w 1241 roku. Możliwe jest wcześniejsze brzmienie nazwy: „Orzechów”, gdyż tak zapisano ją w niektórych dokumentach. Jednak najbardziej prawdopodobna jest inna wersja.
Otóż pierwotnie miejscowość rejestrowano jako „Ożegów”, czyli nazwę dzierżawczą pochodzącą od przezwiska „Ożeg” lub „Ożóg”, które nosił jeden z pierwszych tutejszych mieszkańców. Najstarsze wzmianki o osadzie pochodzą z początku XIV wieku. W dokumencie z 1313 roku wymieniony jest Marcin z Brzegowa, zaś w kronice z 1366 roku zapisano, iż Orzegów ma 4 zabudowania i 17 mieszkańców. Nazwa Orzegów występuje też
w dokumencie podziału ziemi bytomskiej z 1369 roku. Przez kilka wieków rozwijało się tu rolnictwo
i leśnictwo. Według urbarza z 1498 r. na terenie Orzegowa było 9 gospodarstw rolnych oraz młyn.
Pierwszy folwark powstał w II połowie XVII wieku. Drugi folwark powstał
w drugiej połowie XVIII w., założony przez ówczesnego właściciela, baron Jerzego von Foglera.
Na terenie Orzegowa działało wiele kopalń, założonych przez Karola Godulę.
W latach 1769 – 1817 istniała m.in. kopalnia „Król Dawid”, następnie powstała kopalnia Brzegów, włączona później do uruchomionej w 1846 roku kopalni „Karol”, obok której
w 1903 r. wybudowano koksownię. Rozwijała się również sama osada. W 1858 r. wybudowano szkołę, a trochę później szpital. Na terenie Orzegowa, który do tej pory należał do parafii bytomskiej, powołano samodzielną parafię, a w następnym roku zakończono budowę parafii pod wezwaniem św. Michała Archanioła. Od połowy XIX w. gwałtownie wzrosła liczba ludności. W 1922 roku utworzono gminę wiejską, wcielając doń dotychczasową wieś i dotychczasowy obszar dworski. Orzegów w 1936 r. miał około 10 tysięcy mieszkańców.